boeken De Horizon Verdwijnt in gesprek met Nic Jonk
 

in gesprek met Nic Jonk

Auteur: Jan Hoogenhout
Titel: In gesprek met Nic Jonk, ervaring van tien jaar vriendschap
Uitgever: bv Bonneville
Jaar van uitgave: 2001
ISBN: 90-73304-77-6
Prijs: € 10,95


Te bestellen via info@janhoogenhout.nl

 

Wie door het mooiste stukje Noord-Holland fietst of wandelt, rond de Beemster of rond De Rijp, ontkomt niet aan de Beeldentuin in Grootschermer. Hoe je ook dwaalt, je komt vroeger of later de beelden van Nic Jonk tegen. De rondingen, die oprijzen als stapelwolken in een Hollandse lucht, wit tegen een blauwe achtergrond of zwart tegen een witte lucht.
Nic Jonk ìs Noord-Holland, ìs dat stukje Grootschermer; zijn beelden maken deel uit van die wereldberoemde, vaak geschilderde markante Noord-Hollandse lucht. Helaas is Nic Jonk ons ontvallen. Maar voordat hij overleed, had hij een aantal indringende gesprekken met Jan Hoogenhout. Gesprekken over zijn leven, gesprekken over zijn werk, zijn toekomst, gesprekken met Jan in en over zijn ervaring van tien jaar vriendschap:

"Vriend, je zei: 'ik kan het, ik sterf.' Je nam afscheid en stierf. Ik mis je meteen. Blijven de beelden: vage, heldere herinneringen. Sterf je niet echt."

'In gesprek met Nic Jonk' is een 'juweeltje' geworden. Om te koesteren, om over na te denken en om nòg een keertje te lezen. Met die karakteristieke, hoge Noord-Hollandse luchten op de achtergrond.

 


Lezerscommentaar:


 

Jan schrijft tegenwoordig boeken. Zijn eerste heb ik enige tijd geleden gekocht:  "In gesprek met Nic Jonk". Een intiem boekje over een vriendschap tussen twee mannen, Nic de kunstenaar die sterft en afscheid neemt van Jan, de onderwijsman. Lees je zelden over, over mannenvriendschappen, zeker in onze feminiene samenleving. Ontroerend!

Ton Liefaard, Amstelveen,  19 oktober 2011


 

Het boek In gesprek met Nic Jonk heb ik in één dag uitgelezen. Jan heeft een mooie stijl van schrijven en zijn boek is dan ook prettig leesbaar.
Ik vind het interessant dat de schrijver in dit interview ook een gezicht krijgt. Daardoor wordt de interactie tijdens hun gesprekken goed in beeld gebracht. Mooi, want het is de vriendschap die dit verhaal echt draagt.

Gerlanda te Bokkel. Zwolle, 4 september 2011.


 

De beeldentuin van Nic Jonk ken ik alleen van verhalen, zelf ben ik er nog niet geweest.
De schrijver van dit boekje ken ik ruim 20 jaar. Ik was benieuwd naar hun vriendschap.
Wat mij tijdens het lezen van het boek het meest aansprak, is de intieme sfeer die van de bladzijden afspringt. Niet alles hoeft te worden gezegd, soms is het beter om te zwijgen. Elkaar heel regelmatig zien, is een bijzaak. Alleen te weten dat jouw bestaan voor anderen van belang is, kan voldoende zijn.
Een aanrader voor iedereen die wil weten wat zijn bestaan voor anderen kan betekenen.
Na het lezen van dit boek van Jan Hoogenhout staat een bezoek aan de beeldentuin nu wel op het lijstje van dingen die ik nog wil doen.

Yvonne Werink. Enkhuizen 28 augustus 2011.


 

Ik ben vaak langs de beeldentuin van Nic Jonk gelopen. Wie schetst mijn verbazing dat ex-collega Jan Hoogenhout bevriend met hem was en naar aanleiding van gesprekken met Nic een boekje het licht heeft doen zien. Nic is overleden, zijn beeldentuin is er echter nog en Jan heeft na het overlijden dit boekje met herinneringen samengesteld. Het is goed geschreven met veel gevoel voor de verhouding tussen kunstenaar en schrijver. Het geeft een goed beeld van de mens en kunstenaar daar in Grootschermer. Niet om aan Jan zijn schrijfstijl iets af te doen, maar ook de illustraties (schetsjes van Nic) zijn prachtig. Ik geef eerlijk toe dat de beelden van Nic me niet heel erg aanspreken, maar na dit boekje kijk ik er toch anders naar en waardeer meer wat Nic wilde met deze beelden en andere projecten van hem. Ik zal nooit meer op dezelfde manier langs de beeldentuin komen.

Willem Brouwer. Alkmaar, 24 april 2011.


 

Ik heb Jan enige tijd geleden leren kennen in het kader van zijn huidige functie als coach. Ik wist niet dat hij een boek had geschreven. Toen ik ervan hoorde werd ik nieuwsgierig op welke manier Jan over zijn gesprekkem met Nic Jonk had geschreven. Ik had van de beeldentuin in Grootschermer gehoord maar was daar nog nooit geweest. Hoewel ik niet zo'n lezer ben en ook geen kunstkenner heb ik het boekje in één keer uitgelezen. Door de plezierige manier van schrijven en de mooie afbeeldingen. Heel interessant hoe een kunstenaar komt tot zijn werk en hoe Jan over de gevoelens voor Nic schrijft. Als ik in Grootschermer ben ga ik zeker een kijkje nemen in museum en beeldentuin Nic Jonk. Ik heb nu inzicht gekregen in hoe hij tot zijn werk is gekomen.

René Hogerheijde. Alkmaar, 26 april 2011.

 


Publicaties:


Weekblad Elna Lichtenvoorde. Woensdag 24 oktober 2001.

Vroegere stadsgenoot schrijft boek over vriendschap
Op 1 november in de boekwinkel

Noord-Holland – Velen zullen zich hem nog herinneren als journalist in onze regio of één van de initiatiefnemers van de oprichting van de Openbare Bibliotheek: Jan Hoogenhout. Inmiddels woont hij al meer dan 20 jaar in Noord-Holland. De laatste tijd in Alkmaar, maar daarvoor midden in de polder in Schermerhorn. Daar sloot hij vriendschap met de beeldend kunstenaar Nic Jonk. Over die vriendschap schreef hij een boek.

Dinsdag 16 oktober. In de passende omgeving van Beeldentuin en Museum Nic Jonk overhandigt de schrijver zijn boek aan Greet Jonk-Commandeur, de weduwe van de in 1994 overleden kunstenaar. De Beeldentuin is in de Noord-Hollandse polder een begrip. In 1965 stichtte de beeldhouwer de Beeldentuin, in Grootschermer in de buurt van zijn geboorteplaats Schermerhorn.

Gesprekken
In die plaats kwam in 1979 onze vroegere stadsgenoot Jan Hoogenhout wonen. Hij ontmoette een jaar later door toeval Nic Jonk. Ondanks het leeftijdsverschil van 24 jaar ontwikkelde zich tussen hen vriendschap. Die vriendschap bleek vooral uit de vele gesprekken die zij voerden en die, uitzonderlijk genoeg, werden vastgelegd.
“Voor Nic Jonk en mij waren die gesprekken ook belangrijk om publicaties op te baseren”, licht Jan Hoogenhout toe. “Voor ik hier kwam wonen was ik journalist en op basis van onze gesprekken schreef ik artikelen over Nic Jonk voor de plaatselijke pers en voor zijn Bulletin.”

Juweeltje
Het boek is verschenen in de serie Juweeltje van uitgeverij Bonneville. In eerste instantie is het geen boek over Nic Jonk. De auteur is als personage even herkenbaar aanwezig als zijn gesprekspartner. Het is duidelijk dat beiden hun visie geven op leven, dood, kunst en vooral vriendschap.
De stijl van het boek is opvallend. Jan Hoogenhout schrijft met een zuinigheid aan woorden die doen denken aan de poëzie van de vijftigers. Alsof hij, net als die naoorlogse generatie, bang is dat teveel een ongewilde betekenis gaan oproepen.
Ieder woord heeft daardoor juist veel zeggingskracht. Lees je het boek op het eerste oog vlot, na afloop bedenk je dat er meer achter zit, zodat je het opnieuw leest. Dat is meteen de reden dat dit werk misschien niet bij een breed publiek zal aanslaan. De lezer moet met de auteur de emotie willen ondergaan die twee vrienden hebben wanneer zij met elkaar praten.

Sterven
Die emotie is in het boek belangrijk. Dat is begrijpelijk wanneer je beseft dat het sterven van Nic Jonk de directe aanleiding voor het schrijven van dit werk was. De auteur: “In het voorjaar van 1994 belde Nic Jonk mij op. Hij was vroeger dan verwacht teruggekomen van een bezoek aan zijn jongste dochter op Aruba. Hij vroeg mij langs te komen en ik wist meteen dat het niet goed met hem ging.”
In het boek staat het gesprek dat toen volgde: (JH) – Zo te zien onaangedaan zeg je: “Ik ga dood. Dat wist je al, maar het gebeurt iets eerder dan je dacht.” Even denk ik: “hoe vaak heb ik hier met je zitten praten? Over kunst, maar vooral over onszelf”  –

Nic Jonk
Nic Jonk was een beeldhouwer die zijn eigen weg ging. Wars van iedere vorm van subsidiering ging hij zijn weg. Op basis van eigen werk verwierf hij een stolpboerderij in Grootschermer, waar hij een Beeldentuin inrichtte die meer dan 30 jaar bestaat.
“Zijn onverzettelijk geloof in eigen kunnen, wat gedeeltelijk ontaardde in koppigheid, boeide mij”, vertelt Jan. “Ik leerde hem kennen als een mens die het helemaal zelf gemaakt heeft”, licht hij zijn belangstelling in Nic Jonk toe.

De auteur
Jan Hoogenhout, eerst journalist, is later overgestapt naar het onderwijs. Als leraar Nederlands en Geschiedenis heeft hij heel wat leerlingen enthousiast vertelt over de literaire en cultuurhistorische ontwikkeling. “Toen Nic Jonk mij leerde kijken naar het werk van beeldende kunstenaars, ging er een wereld voor mij open, omdat hij het gevoel van die kunstenaars kon verwoorden”, vertelt Jan als contrast tussen zijn meer theoretische benadering en de manier waarop Nic Jonk de kunst beleefde.
Inmiddels is duidelijk dat hij die les heeft begrepen.


 

Nieuwsblad Polder Express, Schermer, Graft-De Rijp, Beemster, Heerhugowaard. 14e jaargang, nummer 683, donderdag 8 november 2001.

Vriend,

Je zei: “ik kan het, ik sterf.”
Je nam afscheid
en stierf.

Ik mis je meteen.

Blijven de beelden:
vage, heldere herinneringen.
Sterf je niet echt.

Kort voor zijn overlijden had de Noord-Hollandse kunstenaar Nic Jonk een aantal indringende gesprekken met Schermerhorner Jan Hoogenhout. Die maakte daar een boekwerk van met de titel: ‘In gesprek met Nic Jonk’. Een voor de liefhebbers indrukwekkend juweeltje over de gedachten van een man, die door zijn beelden en schilderijen zijn ziel heeft achtergelaten voor een elk die dat wil verstaan.


 

Noordhollands Dagblad. Vrijdag 14 december 2001.

Boek poogt onder de huid te kruipen van Nic Jonk
‘Als je het goed opschrijft, dan zien ze het. Dan begrijpen ze mij. Of mijn werk. Als ze over me lezen kruipen ze in mijn huid.’ Dit citaat plaatste Jan Hoogenhout op de laatste bladzijde van zijn boekje ‘In gesprek met Nic Jonk’. De schrijver voegt er zelf aan toe: ‘Dus moeten wij onder de huid komen.’

Kort voor zijn overlijden in 1994 voerde kunstenaar Nic Jonk een aantal gesprekken met zijn vriend Jan Hoogenhout: over zijn leven, zijn werk en over hun tienjarige vriendschap. In oktober 1984 hadden ze hun eerste interview. In tien jaar tijd vertelde Jonk Hoogenhout acht keer wat hem beroerde. In de laatste zeven maanden van Jonks leven gebeurde dat steeds vaker: ‘De dood maakt haastig.’
Jonk wilde dat Hoogenhout zou opschrijven wat hij de mensen wilde zeggen. Hij kende zijn vriend goed en vertrouwde erop dat hij aan die verwachting kon voldoen. Als lezer moet je ook het vertrouwen hebben, dat uit deze tekstfragmenten inderdaad blijkt wat Jonk wilde zeggen en wie hij was.
Dat lukt aardig. Uit de tekstfragmenten (op iedere pagina staan telkens gemiddeld drie losse stukjes tekst) doemt het beeld op van de persoon die Jonk geweest moet zijn. Dit wordt gevormd door citaten van Jonk en Hoogenhouts vragen en visie op die passages. Zo vraagt de schrijver zich af: ‘Wat typeert jouw wezen het best? Zelf zeg je: harmonie. De chaos beheersen. Afgedwongen? Dat moet wel want je bent evenzeer expressief als onverwacht.’

Vriendschap
De keus voor de vorm biedt in elk geval rust aan de lezer om een citaat nog eens te lezen, om te bladeren of lukraak stukjes te herlezen. Je hoeft niet per se dóór te lezen, het is geen aaneengesloten stuk tekst die geen ruimte laat voor eigen gedachten. Het boekje biedt ook zicht op de vriendschap tussen Jonk en Hoogenhout: ‘Wij kunnen elkaar gebruiken. Jouw dromen doorbreken mijn te realistisch wereldbeeld. Mijn analyse, mijn vragen brengen jou tot inzicht in je drijfveren’, zegt Hoogenhout.
‘In gesprek met Nic Jonk’ is een beokje dat je moet ondergaan. Maar komt de lezer ook ‘onder de huid’ van Jonk, zoals op de laatste pagina wordt gesteld? Daar is toch meer voor nodig. Hoogenhout laat doorschemeren dat hij tien jaar lang alle gesprekken met Jonk heeft opgetekend. Dan kun je alleen maar hopen dat hij met al dat materiaal ooit een diepgaander boek over Jonk zal schrijven. Met veel plaatjes, zoals Jonk ook zijn leven lang plaatjes heeft gekeken. Over zijn verzameling kunstboeken zegt de kunstenaar: ‘Ik kan uit de boeken voorbeelden halen van kunst die ik mooi vind. Voor mijzelf. Meer nog, om mijn enthousiasme over kunst te tonen aan anderen.’
Ook een manier om onder de huid te komen.

Monique Groot


 

Schoenerstraat 19 / 1826 CH Alkmaar / Tel.: 06 51603650 / info@janhoogenhout.nl / © Jan Hoogenhout 2011
s-webdesign.nl